εικαστικα στο σχολειο

Προς τους ανήσυχους εκπαιδευτικούς
image

Advertisements

Μετά από αρκετή σιωπή ξανά ξεκινάμε

Image

Μετά από αρκετή σιωπή ξανά ξεκινάμε 

Υφασματογραφία. Ναι ξέρω το έχετε ξανάκανει αλλά μου αρέσει διότι καλλιεργεί πρώτα από όλα την υπομονή ! Επίσης προσωπογραφίες με την τεχνική αυτή προσφέρονται σαν ένα είδος προσωπείου.

Δειτε το νέο ιστολόγιο με τη δουλειά των παιδιών!

http://kyperountakidsart.wordpress.com/

 

Η πινακίδα στην τάξη και τάξη στην πινακίδα

Έχουμε συνδέσει την πινακίδα με παλαιότερες συνήθειες.Όλα τα φυλλάδια σε σειρές σαν στρατιωτάκια μικρά ώστε να μην μπορεί κανένας να τα διαβάσει και κάποτε μένουν πάνω στην πινακίδα τόσο καιρό που κιτρινίζουν.
Τέρμα σε όλα αυτά!
Η πινακίδα γίνεται εργαλείο και σημείο αναφοράς.Τα παιδιά τοποθετούν τα έργα τους μόνα τους (με επίβλεψη για τις μικρές τάξεις) και προσπαθούν να βρουν τίτλο ολόκληρης της πινακίδας. Η πινακίδα φωτογραφίζεται (και αρχειοθετείται) και μετά αδειάζει για το επόμενο μάθημα.
Η δυναμική που αποκτά η πινακίδα είναι τόσο μεγάλη που ανιαρές εργασίες αποκτούν νόημα!
Καλή πινακίδα!

Σκέψεις έξω από το κουτί

Χρόνια πολλά σε όλους και καλή δουλεία.
Προσπαθώντας και πάλι να καλλιεργήσουμε θετική στάση απέναντι στα εικαστικά συναντούμε τους μονιμους τοίχους της άγνοιας και της έλλειψης ενδιαφέροντος.Παρόλα αυτά η ένταση του δικού μας ενδιαφέροντος κινεί βουνά και θάλασσες για να πετύχουμε στις περισσότερες περιπτώσεις (ευτυχώς όχι σε όλες)το ελάχιστο.Φτάνει ,όμως, τα γενικά και να πάμε σε πρακτικά και συγκεκριμένα.
Curiosity box
Αν το μεταφράσω ως κουτί της περιέργειας χάνω λίγο από τον χαρακτήρα του ως συλλογή αντικειμένων που ενδιαφέρουν.Τα παιδία έφτιαξαν τον κόσμο τους μέσα σε ένα κουτί (είτε κουτί παπουτσιών είτε κουτί που φτιάχνουν οι ίδιοι από μαθηματικό ανάπτυγμα).Ως δεύτερο στάδιο μπορούν να συλλέξουν μικροαντικείμενα από επισκέψεις ή δικά τους έτσι ώστε να γίνει μια επιλογή (editing) με βάση προσωπικές απόψεις και συναισθήματα.Πισω από το κουτί μπορόυν να γράψουν σκέψεις ή οδηγίες πώς κάποιος βλέπει το κουτί τους.Με αυτό τον τρόπο τα παιδία ξεκινούν να σκέφτονται έξω από το κουτί!

Εικαστική συνέχεια του ανθρώπινου προσώπου

Οτιδήποτε καλό είναι σωστό να αναφέρεται και να διαφημίζεται. Η έκθεση antropos στο Αρχαιολογικό Μουσείο στη  Λευκωσία αποτελεί μια αξιόλογη πρόταση τόσο ιστορικά όσο και εικαστικά. Ιστορικά παρουσιάζεται η πορεία της ανθρώπινης αντίληψης καθώς προσπαθούσε να απεικονίσει το ανθρώπινο σώμα και ειδικότερα το ανθρώπινο πρόσωπο με όλα τα χαρακτηριστικά του. Εικαστικά {και αυτό είναι η ωραία έκπληξη στην έκθεση} παρουσιάζεται μέσα από το φωτογραφικό αρχείο από τον αρχαιολόγο Πορφύριο Δίκαιο, το κυπριακό πρόσωπο στις αρχές του προηγούμενου αιώνα και ένα εν εξελίξει έργο {video} της Χάρις Επαμεινώνδα.

Εκείνο που προκαλεί μεγάλη αίσθηση είναι πόσο κοντά εικαστικά και εκφραστικά είναι τα πρόσωπα των φωτογραφιών στα αγάλματα. Αξίζει μια επίσκεψη όχι μόνο για καλλιέργεια στα παιδιά μιας θετικής και δημιουργικής στάσης απέναντι στο Μουσείο και την Ιστορία αλλά για επισήμανση με τόσο έντονο εικαστικό τρόπο της συνέχειας και της ιστορικής εξέλιξης όπως αυτή χαράσσεται στα πρόσωπα των ανθρώπων.   Μέχρι τις 18 Γενάρη 2013

Καιροί δύσκολοι (κι φτώχια θέλει καλοπέραση)

Γενικά έχω γίνει η ζωντανή ανακύκλωση του σχολείου. Δεν πετάμε τίποτε διότι κάπου στα εικάστικά θα το χρησιμοποιήσουν!!!

Χαρτοκιβώτια, παλία έπιπλα του σχολείου , παλία βιβλία όλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κάποια εικαστική δράση για αυτό πέστε το σε όλους να μην πετούν κάτι  πριν να σας ρωτούν. Ειδικά  στα πρακτορεία τύπου πετούν πολλά στην ανακύκλωση που μπορούμε να δουλέψουμε αν τους τα ζητήσουμε (ευγενικά!). Επίσης σε βιβλιοπωλεία που θέλουν να ξεφορτωθούν τα βιβλία μπορούμε να ζητησουμε  (να ζητιανέψουμε ;)να μας  τα δώσουν.

Παρόλα αυτά κάποια μικροπράγματα χρειαζεται να αγοράσουμε έτσι μην φοβάστε να χρησιμοποιήστε το διαδίκτυο είτε για να παρετε κατί μεταχειρισμένο σε δημοπρασία (ebay) ή κάτι καινούριο.

Εσείς πού ζητιανεύετε στο όνομα της Τεχνής;

Το ρολόι άρχισε να μετρά (αντίστροφα!)

Καθώς ο χρόνος προχωρά,όλοι προσπαθούμε να μπουμε σε μια ροή (καθαρίζουμε μόλις τελειώσουμε, ξέροντας πού είναι όλα τα πράγματα  κάθετί που χρησιμοποιούμε πηγαίνει πίσω στη θέση του κτλ) αν  και  ένας από τους σκοπούς των εικαστικών είναι να μας αλλάζουν την ροή έστω και παροδικά! Η δυσκολότερη κατάσταση που αντιμετωπίζω είναι να ξεκινήσουν να παράγουν. Είτε λόγω διακοπών, είτε λόγω πολλής τηλεόρασης κάπου η φαντασία τους σκληραίνει και γίνεται δύσκαμπτη. Χρειάζονται περισσότερα ερεθίσματα ( γνωστά και ως αφορμήσεις) για να ξεκινήσουν το ταξίδι του μυαλού που θα οδηγήσει σε μια εικαστική πράξη.Εσείς τι δυσκολίες αντιμετωπίζετε τώρα στην αρχή;

Σημαντικό γεγονός!!!!!!!

http://cyprusconferences.org/aec2013/

Αρχή και πάλι

Καλή χρονία σε όλους με δημιουργικές διαθέσεις και πολλή φαντασία. Φέτος λόγω των ΝΑΠ θα πρέπει όλοι να επιστρατεύσουμε όλη την φαντασία μας για να μπορέσουμε να δώσουμε στα παιδιά την ευκαιρία να δημιουργήσουν και πρώτα και πάνω από όλα να καλλιεργήσουμε θετική στάση απέναντι στο μάθημα των εικαστικών.Θα χρειαστεί να σώσουμε το μάθημα από από την βιτρίνα και να δίνουμε πάντα τη δημιουργική μας σφραγίδα και παρόν σε ό,τι συμβαίνει στο σχολείο ή στη γειτονιά ή κοινότητα του σχολείου.

Ο σχεδιασμός των ενοτήτων δεν είναι ποτέ δύσκολος. Εκείνο που είναι δύσκολο είναι το αίσθημα ανασφάλειας όταν δοκιμάζεις κάτι καινούριο καθώς και η αυτοκριτική μετά. Γι΄αυτό μη φοβάστε (και μη βαριέστε).Μας έδωσαν την ευκαιρία να δοκιμάσουμε και αυτό θα κάνουμε όσο πιο δημιουργικά μπορούμε!

Καλή χρονία και καλή επικοινωνία!

Στην ησυχια του καλοκαιριου

Μεσά στην ησυχία του καλοκαιριού προσπαθω να βαλω τις σκέψεις μου σε κάποια σειρά και να δω πως θα μπορέσω να βάλω σε πράξη αυτό που λέγεται ΝΑΠ .Σκέφτομαι τις δυνατότητες των παιδιων και σχεδιάζω θάματα και πραματα… Μηπώς λογαριάζω χωρις τον ξενοδοχο;

Υ.γ. Απολογιες για την απουσια….

Ο χωρος τριγυρω μου

Πως αντιλαμβανομαστε το χωρο που μας περιτριγυριζει;Πολλες φορες θελουμε τα παιδια να επιδρασουν εικαστικα σε ενα κομματι χαρτι (που θα εκθεσουν στο χωρο) ή απευθειας στο χωρο που βρισκονται χωρις καλα-καλα να εχουν εξερευνησει,ανιχνευσει και χαρτογραφησει τον χωρο αυτο στο μυαλο τους. Ειναι καλο πριν οποιαδηποτε δραση εικαστικη τα παιδια να ξερουν τον χωρο τριγυρω τους (οχι απλα μονο πως να κινουνται, αλλα και να εχουν την γνωστικη «χαρτογραφηση» του) ετσι ωστε να ενεργουν στον χωρο ΜΕ βαση το χωρο (σχεδον site-specific). Τα παιδια που διδασκετε γνωροζουν τον χωρο τους ή να ανακαλυπτουν το χωρο που βρισκονται;

Άσκηση συγκέντρωσης

Παρατήρησα ότι χρησιμοποιώντας μικρά πινέλα (νούμερο 2 και κάτω) τα παιδιά δείχνουν περισσότερη συγκέντρωση και ταυτόχρονα θέτουν την πήχη επιτυχίας πιο ψηλά και για αυτό το αίσθημα αποτυχίας είναι εντονότερο. Επειδή ειναι ήδη εξοικειωμένοι με γραμμικά μέσα (μολύβι , πένα)η λεπτοδουλειά τους αρέσει (ειδικά μέχρι την Γ΄). Εσείς τι προτιμάτε μικρά πινέλα ή πινέλα μπογιατζή;

Εθνική παρουσίαση

Κάθε χρόνο το ίδιο ερώτημα:Πώς να δουλέψω τις εθνικές γιορτές στα εικαστικά; Τα παιδιά βομβαρίζονται σε όλα τα μαθήματα με κείμενα και φωτογραφικό υλικό.Πρέπει και στα εικαστικά το ίδιο;Φέτος είπα θα δοκιμάσω να επεξεργαστούμε εικαστικά με τα παιδιά το ίδιο το φαινόμενο της γιορτής και να φέρουμε στην επιφάνεια μεταγνώση για την ίδια την πράξη της παρουσίασης.Δηλαδή να εκφράσουμε εικαστικά ιδέες και απόψεις για το πώς θα πάει ή πήγε η γιορτή και κυρίως πώς ένιωσαν.Εσείς πώς αντιμετωπίζετε εικαστικά τους εθνικούς εορτασμούς;

Το καπέλο του κριτικού τέχνης

Πώς αναπτύσσεται στα παιδιά η κριτική στάση απέναντι στα εικάστικά; Φυσικά φορώντας το καπέλο του κριτικού τέχνης (ειδικά όταν προκειται για κάποιο παιδί που του αρέσει πολύ να μιλά και είναι Ε΄ή Στ΄τάξη). Η στάσηαυτή, όπως όλες οι στάσεις, χτίζεται σταδιακά. Ένα καλό παιγνίδι για να ξεκινήσουμε που βρήκα ότι δουλεύει είναι εργα παιδιών από προηγούμενες χρονιές γαι να μην αναγνωρίζεται ο καλλιτέχνης  (που τα αφήνουν διότι δεν τους αρέσουν ή βαριόυνται να τα πάρουν) τοποθετούνται στην πινακίδα μαζί με έργα καλλιτεχνών και τα παιδιά κρατούν μικρα post it και γράφουν απλές λέξεις και τα κολλούν πάνω. Στην αρχή βάζουν τα post it μόνο στα έργα αλλά μετά μπορούν να τα βάζουν σε οτιδήποτε (εκτός από ανθρώπους!) Μπορεί να προηγηθεί και γλωσσικό μάθημα για τις έννοιες των λέξεων).Μετά έρχεται το καπέλο  του κριτικού τέχνης αν και στη δική μου περίπτωση έβαλαν κορδέλα από τον ώμο προς την μέση (όπως τα καλλιστεία). Ναι ο κωμικός χαρακτήρας είναι σημαντικός δίοτι ελαφραίνει το βάρος της κριτικής καθώς δεν βγαίνει και εκτός ελέγχου. Εσείς πόσο συχνά φοράτε το καπέλο του κρ(η)τικού τέχνης;

Ιδεές και πηλός

Ο πηλός ως υλικό πάντοτε προκαλόυσε αντιφατικά συναισθήματα στους εκπαιδευτκούς και πελάγη ευτυχίας στους εκπαιδευομένους. Στους πρώτους άγχος πως να διατηρήσουν μια υποτυπώδη τάξη και να δώσουν κάποιες οδηγίες και στους δεύτερους χαρά και διασκέδαση με ένα πλαστικό υλικό που μπορείς να πιέσεις, να τραβήξεις, να δώσεις μπουνιές κτλ. Τελευταία παρατήρησα ότι ένα υλικό που μπορούμε να προμηθευτούμε από την αποθήκη του υπουργείου είναι και ο πηλός που στεγνώνει με το ‘αέρα’ (όλοι οι πηλοί στεγνώνουν με τον αέρα απλά ο συγκεκριμένος δεν θέλει ψήσιμο). Καλή η χρήση του αν έχεις να κάνεις με τις μικρές τάξεις όπου σε 60 λεπτά θα φτιάξουν κάτι, θα το  βλέπουν λες και είναι το τελειότερο κομμάτι τέχνης και θα το πάρουν σπίτι τους (μπορεί και βαμμένο). Αν, όμως, σε μεγαλύτερες τάξεις θέλουμε να φτιάξουν κάτι, να πειραματιστούν, να λερώσουν και να ξαναφτιάξουν,να δημιουργήσουν τρισδιάστατα μοντέλα για σπιτια ή να μορφώσουν ένα ανάγλυφο τότε ο χρόνος που σου δίνει ο πηλός αυτός είναι περιορισμένος, ενώ ο συμβατικός όχι μόνο σου δίνει περισσότερο χρόνο εργασίας ,αλλά και μπορείς να τον επαναχρησιμοποιήσεις απεριόριστες φορές (βοηθώντας στην μείωση της κατανάλωσης. Μήπως φοβάστε τον πηλό; 

Σκιτσάρω το μάθημα στα γρήγορα

Ξυπνώ το πρωί.Νιώθω ό,τι νιώθω. Μετά από τα καθημερινά φτάνω στο σχολείο για να ξεκινήσω δουλειά.Από τη πρώτη στιγμή καταλαμβαίνω ότι οι σκέψεις και σημειώσεις που πήρα για το μάθημα που θα κάνω σήμερα πάνε στο κάλαθο, διότι τα παιδιά δεν έχουν όρεξη (ή καποιες φορές έχουν περισσότερη όρεξη από ότι μπορώ να χειριστώ). Προς στιγμή πανικοβάλλομαι και σκέφτομαι ότι θα με φάνε λάχανο! Βλέπω τα υλικά (ό,τι μας άφησε ένας πετσοκομμένος προϋπολογισμός και ό,τι έφεραν τα παιδιά από σπίτι) και ιδέες έρχονται στο μυαλό. Το κουδούνι χτυπά και ξεκινουμε. Τα παιδιά δημιουργούν, το χαίρονται και δεν καταλαβαίνουμε πως περασε η ώρα. Προσπαθούμε να συγυρίσουμε με φτωχό αποτέλεσμα. Όμως η δουλειά είναι εκεί και τα παιδιά βλέπουν αυτά που έκαναν.(στέκονται πιο πίσω και βλέπουν αυτό που έφτιαξαν!) Πέτυχα το σκοπό;Πέτυχα κάτι;Αν,όταν ξαναμπούν στην τάξη αναζητήσουν αυτά που έφτιαξαν και κάνουν κάτι νέο με λίγη περισσότερη χαρα ε τότε ναι πέτυχα!

Εργαλειοθήκη

Ποια είναι η εργαλειοθήκη του εκπαιδευτικού των εικαστικών;

1. Άριστη γνώση των υλικών και των τεχνικών 2. Ενθουσιασμός  για το μάθημα 3. Άριστη γνωριμία με τα παιδιά 4.Φαντασιά και δημιουργικότητα τόσο μέσα στο θέμα όσο και στη μέθοδο.

Τι άλλο;

Ρουτίνες

Φυσικά δεν είναι κάτι το νέο και όλοι ως εκπαιδευτικοι ξέρουμε πόσο σημαντικές και χρήσιμες είναι οι ρουτίνες. Τα εικαστικά είναι χρόνος και χώρος δημιουργίας και αρκετές φορές μάθημα εργαστηριάκο. Αν υπάρχει αίθουσα διαθέσιμη μπορεί να γίνει χώρος εικαστικών (έστω και αν δεν έχει τρεχούμενο νερό όπως πιστεύουν πολλοί. Αν χρειάζεται νερό, κυρίως για μπογιές τότε τρεις τέσσερις μεγάλες σίκλες είναι αρκετά φτάνει να ξέρουν και να ακολουθούν τις οδηγίες και να ελέγχουμε τις ποσότητες που βαζουν στις παλέττες λίγο κάθε φορά).Στην αίθουσα είναι σημαντικό να υπάρχουν απλά τραπέζια, απλές καρέκλες και ένας μακρόστενος πάγκος με ράφια από κάτω (σημαντικό χωρίς πόρτες δίοτι άνοιξε κλείσε είναι ενοχλητικές) για να αποθηκεύονται τα υλικά. Ό,τι θα χρησιμοποιήσουμε στο συγκεκριμένο μάθημα είτε είναι πάνω στο τραπέζι είτε πάνω στο πάγκό αλλά για μεγαλύτερες τάξεις μπορούμε να τους λέμε τι χρειάζονται και μόνοι τους (αν υπάρχει αρκετός χώρος) να  μπορούν να τα παίρνουν. Καλή χρονομέτρηση του μαθήματος είναι σημαντική για να ξέρουμε πότε να ξεκινήσει το συγύρισμα (ανάλογα με την ηλικία, την εμπειρία και το υλικό που δουλεψαμε). Τηρώντας τις ρουτίνες όχι μόνο δίνουμε περισσότερο χρόνο στην εικαστική πράξη, αλλά και όταν θα οργανωθεί μια δράση (εκτός τή εντός του χώρου μας) τα παιδιά είναι προετοιμασμένα και δεν χάνουν χρόνο στα διαδικαστικά. Για το μεγάλο κεφάλαιο των μπογιών θα μιλήσουμε πιο μετά. Ή μήπως στο επόμενο blog?

Ιδέα για δράση

Δίπλα ή έστω κοντά σε κάθε δημοτικό σχολείο (δηλ. σε απόσταση που μπορούν τα παιδιά να περπατήσουν) υπάρχει μια εκκλησία. Η βυζαντινή τέχνη κια τέχνες, λόγω της μακροχρόνιας παρουσίας τους στο νησί, αποτελούν εύπορο χώρο όπου τα παιδιά συνδέονται με το μεσαιωνικό τους παρελθόν και το παρόν οτυ χώρου στο οποίο ζουν. Ανάλογα με την αρχιτεκτονική της εκκλησίας και τα παραδείγματα βυζαντινής τέχνης που μπορούμε να βρούμε κοντά στα παιδιά ξεκινούμε να εγείρουμε την παρατηρητικότητά τους .Αυτό μπορεί να γίνει με εστίαση στις λεπτομέρειες των εικόνων, φωτοκολλάζ με φωτογραφίες της εκκλησίας, ερωτήσεις όπως ‘γιατί ό Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος φορά ένα κομμάτι γούνας ζώου;’ ή ‘γιατί το φόντο των περισσοτέρων εικόνων είναι χρυσό;’ χωρίς κατ΄ανάγκη να να δώσουμε σε όλες απάντηση (αν και μέχρι το τέλος της δράσης να φροντίσουμε να το κάνουμε).Η βυζαντινή τέχνη είναι γεμάτη σύμβολα και κώδικες τα οποία τα παιδιά λετρεύουν να αποκωδικοποιούν και να χρησιμοποιούν για να παρουσιάσουν κάτι. Προσοχή όμως να μην τα βαροφορτώσουμε με θεολογικές επεξηγήσεις. Κρατούμε τα πράγματα απλά και εστιασμένα. Κάποτε η πολλή μας αγάπη για ένα θέμα μας κάνει να θέλουμε να τα πούμε όλα στα παιδιά  σε ένα μάθημα. Δώστε τους ένα κουταλάκι γλυκό τη φορά και όχι ολοκληρο το βαζάκι.Το μυστικό είναι να βρίσκουμε τι γλυκό τους αρέσει. Αν κάτι δεν δουλεύει, είτε διότι είναι ανιαρό, είτε διότι το συνέδεσαν με κάτι ανιάρο , όσο και αν μας αρέσει εμάς ως θέμα , πρέπει να το αφήνουμε και να δοκιμάζουμε κάτι που τους τραβά.Εσείς νιώσατε ποτέ έτσι;

Φαντασμαγορία χρωμάτων

Η φαντασμαγορία των χρωμάτων παρουσιάζεται περισσότερο τον χειμώνα παρά το καλοκαίρι, διότι προσφέρεται το φως (επειδή κατά τους χειμερινούς μήνες είναι πλάγιο και δημιουργεί πολλές σκιές).Με ένα γυάλινο πρίσμα ή απλά με ένα ποτήρι νερό αναλύουμε το φως έτσι δημιουργείται η μαγεία του αυτόματου ουράνιου τόξου. Δεν το περίμενα, αλλά η Β΄τάξη αντάδρασε με έκπληξη και με λένε ότι τα χρώματα μας δείχνουν τι νιώθουμε και να ψάχνουν για συνδυασμούς χρωμάτων ή ακόμα να βλέπουν αφηρημένες συνθέσεις βασισμένες στους χρωματικούς συνδυασμούς και να προσπαθούν να ανακαλύψουν τι ένιωθε αυτός που τις δημιούργησε (συναισθήματα απλά όπως χαρά, λύπη , θυμός  αλλά και περίπλοκα όπως αγάπη και συμπόνοια). Παρόμοιες αντιδράσεις μέχρι και την Δ΄όπότε το όνειρο και η φαντασία είναι ακόμα εκεί, μπορούν τα χρώματα χωρίς σχήματα ή συγκεκριμένο υλικό να αποτελέσουν το κύριο δομικό στοιχείο ενός έργου (φτάνει να έχουμε κάτι να πούμε!).

Γιατί δημιουργούμε;

Πολλές φορές (αν όχι κάθε φορά) τα παιδιά μας ρωτούνε ‘γιατί κάνουμε τέχνη;’ ή ‘γιατί μαθαίνουμε για τους καλλιτέχνες;’(πολλές φορές με την εισαγωγή ‘εσύ που κάμνεις τέχνη πε (sic) μας’ ακόμα και συνάδελφοι μας ρωτούν(!) κάτι παρόμοια). Αν και για μένα η ενασχόληση ή καλύτερα το να ζω με την Τέχνη είναι ανάγκη (ξέρω στα blogs πρέπει να αποφεύγονται τα κλισε αλλά είναι αλήθεια) συχνά ανταποδίδω την ερώτηση με την ερώτηση ‘γιατί φτιάχνουμε;’ και προσπαθώ να ξεκινήσω συζήτηση και συνεχίζω με την ερώτηση ‘γιατί ονειρεύομαι;’. Σημασία έχει τα παιδιά να ζήσουν, κατά την λιγοστή ώρα του μαθήματος,  την χαρά ότι κάτι κάνουν είτε είναι μουντζουρώματα είτε είναι μια εικόνα που θα τους ακολουθά για την υπολοιπη τους ζωή και ότι αυτό το κάτι είναι δικό τους (δηλ. δεν είναι αντιγραφή, ούτε ευγενική παρέμβαση του δασκάλου του, ούτε παρεμβολή του διπλανού τους ,ούτε κάτι με το οποίο θα ευχαριστήσουν τους γονιούς τους!). Συχνά τα παιδιά ζητούν από τον  δάσκαλο να ‘τους κάμει ένα δέντρο ή ένα άλογο’ αλλά είναι χρέος του να μην κάνει τίποτε από αυτά (αν χρειαστεί να δείξουμε κάτι τεχνικό τότε κάνουμε ,σε δική μας κόλλα, κάτι δικό μας και το εκτιμούμε και προσπαθούμε όσο θέλουμε και εκείνοι να κάνουν στα δικά τους).

Εσείς γιατί δημιουργείτε;